Łamiące się i rozdwajające paznokcie: przyczyny i co naprawdę pomaga

Łamliwość paznokci ma trzy grupy przyczyn i od tego, do której należy Twoja, zależy, czy pomoże
zmiana nawyków, wizyta w gabinecie, czy badanie krwi. Najczęstsza jest przyczyna mechaniczna:
naprzemienne namakanie i wysychanie płytki, które rozwarstwia ją od wolnego brzegu. Druga to błędy
pielęgnacyjne, głównie złe piłowanie i zdejmowanie stylizacji w domu. Trzecia, najrzadsza,
ale najważniejsza do wykluczenia, to przyczyny ogólnoustrojowe, na przykład niedobór żelaza
albo zaburzenia pracy tarczycy.

Najważniejsze w skrócie

Rozwarstwianie przy wolnym brzegu to najczęściej skutek cyklu mokro-sucho, a nie braku witamin.

Paznokieć rośnie wolno, więc na ocenę efektu jakiejkolwiek zmiany trzeba kilku miesięcy.

Wzmocnienie żelem nie jest oszustwem ani „ucieczką”: przy stale nadłamywanej płytce
to najskuteczniejsze rozwiązanie mechaniczne.

Dowody na skuteczność biotyny przy łamliwych paznokciach są słabe, a suplement potrafi
zaburzyć wyniki badań laboratoryjnych.

Jeśli łamliwości towarzyszą inne objawy albo pojawiła się nagle, to sprawa dla lekarza,
nie dla gabinetu.

Jak wygląda problem i czym się różnią jego odmiany

Warto rozróżnić dwie rzeczy, bo mają różne przyczyny i różne rozwiązania.

Rozwarstwianie poziome, czyli odchodzenie cienkich blaszek przy wolnym brzegu, jak strony
kartek. To klasyczny skutek naprzemiennego namakania i wysychania. Płytka paznokcia składa się
z warstw keratyny sklejonych lipidami. Woda wnika między warstwy i rozpycha je, a przy wysychaniu
struktura się kurczy. Kilkadziesiąt takich cykli i połączenia puszczają.

Pękanie podłużne, biegnące od wolnego brzegu w stronę skórek. Częściej wiąże się z urazem,
z bardzo cienką płytką albo z suchością.

Jedno i drugie fachowo opisuje się jako
zespół kruchych paznokci,
i jedno i drugie dotyczy znacznie częściej kobiet, głównie dlatego, że statystycznie częściej
mają ręce w wodzie i detergentach.

Trzy grupy przyczyn

Mechaniczne, czyli to, co robisz rękami

Najczęstsze i najbardziej niedoceniane. Zmywanie bez rękawiczek, częste mycie rąk, praca w wodzie,
dezynfekcja alkoholem po kilkanaście razy dziennie, chemia gospodarcza. Do tego używanie paznokci
jako narzędzia: otwieranie puszek, zdrapywanie naklejek, podważanie.

Sygnał rozpoznawczy: paznokcie łamią się zawsze przy wolnym brzegu, a stan pogarsza się
w okresach, gdy więcej pracujesz rękami.

Pielęgnacyjne, czyli to, co robisz paznokciom

Tu lista jest krótka, ale kosztowna w skutkach.

Piłowanie ruchem tam i z powrotem. Piłuje się w jedną stronę. Ruch posuwisto-zwrotny
rozgrzewa i rozwarstwia brzeg płytki.
Metalowe pilniki i gruboziarniste tarki. Przy cienkiej płytce to narzędzie zbyt agresywne.
Zdejmowanie stylizacji w domu. Podważanie i odrywanie ściąga razem z lakierem górne warstwy
płytki. To pojedyncza rzecz, która psuje najwięcej paznokci ze wszystkich wymienionych.
Zbyt agresywne matowienie płytki przed stylizacją. Wykonane w salonie, ale odczuwalne
przez miesiące.
Przesuszanie preparatami z acetonem bez późniejszego natłuszczenia.

Zdrowotne, czyli to, czego nie widać

Najrzadsze, ale to je trzeba wykluczyć, jeśli poprzednie dwie grupy nie tłumaczą problemu.
Łamliwość paznokci bywa objawem niedoboru żelaza, zaburzeń pracy tarczycy, chorób skóry
zajmujących aparat paznokciowy, a także skutkiem niektórych leków.

Kiedy umówić się do lekarza:

łamliwość pojawiła się nagle, bez zmiany nawyków,
dotyczy wszystkich paznokci naraz, także u stóp,
towarzyszą jej inne objawy: wypadanie włosów, przewlekłe zmęczenie, bladość, zmiany wagi,
uczucie zimna,
zmienia się kolor, kształt albo grubość płytki,
pojawiają się zgrubienia, kruszenie się i przebarwienia, które mogą wskazywać na zakażenie
grzybicze,
widoczne są zmiany skórne wokół paznokci.

To nie jest lista, przy której trzeba panikować. To lista, przy której zamiast kolejnej odżywki
warto zrobić morfologię i sprawdzić tarczycę.

Czego nie zrobi żadna odżywka

Płytka paznokcia to martwa keratyna. Preparat nałożony na powierzchnię działa na tę powierzchnię:
może ją uszczelnić, wygładzić i ograniczyć utratę wody, co realnie zmniejsza rozwarstwianie.
Nie zmieni jednak tego, jak paznokieć powstaje, bo powstaje w macierzy schowanej pod wałem
paznokciowym, żywionej z krwi.

Stąd praktyczny wniosek o cierpliwości: paznokieć u dłoni odrasta w całości przez wiele miesięcy.
Cokolwiek zmienisz dzisiaj, na wolnym brzegu zobaczysz to za kwartał albo później. Ocenianie
odżywki po dwóch tygodniach nie ma sensu.

Osobno o biotynie

Biotyna jest w tej kategorii najczęściej polecanym suplementem i warto powiedzieć o niej dwie
rzeczy, bo obie są niewygodne.

Po pierwsze, dowody na jej skuteczność przy łamliwych paznokciach u osób bez niedoboru są słabe
i opierają się głównie na małych, starych badaniach. Po drugie, i to jest ważniejsze: amerykańska
FDA wydała ostrzeżenie, że
biotyna w suplementach potrafi zaburzać wyniki badań laboratoryjnych,
w tym badań hormonów tarczycy i markerów sercowych, dając wyniki zawyżone albo zaniżone.

Praktyczny wniosek: jeśli bierzesz biotynę i idziesz na badania, powiedz o tym lekarzowi
i w punkcie pobrań. Zwłaszcza że badanie tarczycy to dokładnie to, co warto zrobić
przy niewyjaśnionej łamliwości paznokci.

Co realnie pomaga: nawyki

Nudne, tanie i skuteczniejsze niż większość preparatów.

Rękawiczki do zmywania i sprzątania. Jedna zmiana o największym wpływie. Bawełniane
pod gumowymi, jeśli pocą Ci się dłonie.
Oliwka do skórek codziennie, najlepiej wieczorem. Nie dla skórek, tylko dla brzegu płytki
i macierzy pod wałem.
Krem do rąk po każdym myciu. Brzmi przesadnie, działa.
Krótka długość na czas naprawy. Im krótszy wolny brzeg, tym mniejsza dźwignia i mniejsze
ryzyko złamania. Zapuszczanie na siłę paznokci, które się łamią, to walka ze skutkiem.
Piłowanie w jedną stronę, pilnikiem o drobnej gradacji.
Zero zdejmowania stylizacji w domu. Bez wyjątków.

Jak prawidłowo piłować

Brzmi trywialnie, a jest jedną z najczęstszych przyczyn rozwarstwiania, jakie widzimy.

W jedną stronę, nie tam i z powrotem. Ruch posuwisto-zwrotny rozgrzewa brzeg płytki i rozsuwa
jej warstwy. To ten sam mechanizm co przy namakaniu, tylko szybszy. Prowadź pilnik od boku
w stronę środka, unosząc go przy powrocie.

Pilnik o drobnej gradacji, szklany albo papierowy o wysokiej gradacji. Metalowe pilniki
i gruboziarniste tarki przy cienkiej płytce robią więcej szkody niż pożytku.

Na suchą płytkę. Po kąpieli paznokieć jest napęczniały wodą i miękki, materiał schodzi
łatwiej, ale trudniej wyczuć, kiedy przestać.

Kształt dopasowany do tego, jak rośnie paznokieć, a nie do tego, co jest modne. Przy cienkiej,
łamliwej płytce najbezpieczniejszy jest owal albo lekko zaokrąglony kwadrat. Ostre rogi
to miejsca, w których zaczyna się pęknięcie.

Bez spiłowywania boków w głąb. Zwężanie płytki po bokach osłabia ją dokładnie tam, gdzie
powinna być najmocniejsza.

Trzy rzeczy, o które pytacie najczęściej

Białe plamki na paznokciach to nie brak wapnia. Najczęściej są skutkiem drobnego urazu
macierzy, sprzed kilku tygodni, o którym zdążyłaś zapomnieć. Wyrastają razem z płytką i znikają
same. Jeśli pojawiają się masowo i na wszystkich paznokciach naraz, to już temat do rozmowy
z lekarzem.

Podłużne prążki pojawiają się z wiekiem i zwykle nic nie znaczą. To zmiana w sposobie,
w jaki macierz produkuje keratynę, porównywalna z tym, co dzieje się ze skórą. Prążki poprzeczne
to inna historia: powstają po chorobie, silnym stresie albo niektórych lekach i warto je pokazać
lekarzowi, jeśli są głębokie.

Paznokcie nie oddychają i nie potrzebują przerwy. Płytka to martwa keratyna, żywa jest tylko
macierz pod wałem, odżywiana z krwi. Przerwa ma sens wyłącznie wtedy, gdy płytka została realnie
uszkodzona i musi odrosnąć. Przy poprawnie wykonanej i zdjętej stylizacji paznokieć nie potrzebuje
odpoczynku.

Co realnie pomaga: gabinet

Manicure japoński

90 zł, czas 1 godz..
Zabieg regeneracyjny, nie stylizacja. Polega na wcieraniu w płytkę preparatów odżywczych
i wypolerowaniu jej, co uszczelnia powierzchnię i ogranicza ucieczkę wody spomiędzy warstw.

Dla kogo ma sens: płytka przesuszona, rozwarstwiająca się, po zdjęciu stylizacji, przy okresowej
przerwie od koloru. Manicure japoński działa najlepiej
powtarzany w serii, bo pracuje na tym, co odrasta.

Czego nie zrobi: nie skleji paznokcia, który łamie się z powodu obciążenia mechanicznego,
i nie zastąpi rękawiczek.

Wzmocnienie płytki żelem

150 zł.
To nie jest przedłużanie. Żel kładzie się na własny paznokieć, bez dokładania długości,
żeby przestał się uginać i pękać.

Przy paznokciach, które łamią się, zanim zdążą urosnąć, to najskuteczniejsze rozwiązanie,
jakie mamy, i jednocześnie najczęściej odrzucane, bo ludzie kojarzą żel wyłącznie z długimi
paznokciami. Po kilku miesiącach regularnego wzmacniania płytka pod spodem często wygląda lepiej,
bo po prostu przestaje być stale nadłamywana i ma czas odrosnąć w całości.

Więcej o różnicy między wzmocnieniem a przedłużaniem:
manicure hybrydowy czy żelowy.

Manicure higieniczny i naprawa

Przy płytce w złym stanie sensowny bywa 80 zł:
opracowanie bez koloru, dające skórze i paznokciom spokój. A jeśli złamie się jeden paznokieć
przy stylizacji żelowej, nie trzeba robić całości od nowa, wystarczy
15 zł.

Sprawdź ceny
Aktualne ceny wszystkich zabiegów znajdziesz w cenniku.

Zestaw minimum, który ma sens

Bez rozbudowanej półki. Cztery rzeczy i nic więcej.

Oliwka albo olejek do skórek. Najważniejsza pozycja i najtańsza. Działa nie tyle na skórki,
ile na brzeg płytki i na okolicę macierzy. Codziennie wieczorem, wcierana w wał paznokciowy.
Jeśli masz wybierać jedną rzecz z całej listy, wybierz tę.

Krem do rąk z mocznikiem albo gliceryną. Po każdym myciu rąk. Brzmi przesadnie i takie nie jest:
to właśnie powtarzalne mycie i suszenie rozwarstwia płytkę.

Rękawiczki gumowe. Do zmywania, sprzątania i wszystkiego, co wiąże się z detergentami.
Jeśli pocą Ci się dłonie, bawełniane pod spodem.

Pilnik szklany albo papierowy o drobnej gradacji. Jeden, dobry. Metalowy wyrzuć.

Czego w tym zestawie nie ma i dlaczego. Nie ma utwardzaczy z formaldehydem: usztywniają płytkę,
ale przy dłuższym stosowaniu robią ją kruchą, więc rozwiązują problem na dwa tygodnie i pogłębiają
na trzy miesiące. Nie ma suplementów, bo przy braku niedoboru dowody są słabe, a przy podejrzeniu
niedoboru właściwą drogą jest badanie krwi, a nie kupowanie na wyczucie.

Plan na trzy miesiące

Jeśli masz problem od dawna i nie wiesz, od czego zacząć, sensowna kolejność wygląda tak.

Tydzień 1. Skracasz paznokcie. Kupujesz rękawiczki i oliwkę. Przestajesz piłować
ruchem tam i z powrotem.

Tydzień 1 do 4. Konsekwencja w nawykach. Jeśli nosisz stylizację, zdejmujesz ją wyłącznie
w gabinecie. Jeśli nie nosisz, rozważ manicure japoński albo wzmocnienie żelem, zależnie
od tego, czy problemem jest przesuszenie, czy obciążenie.

Tydzień 4. Jeśli nic się nie poprawia i masz jakiekolwiek objawy z listy w sekcji o przyczynach
zdrowotnych, umawiasz się do lekarza. Morfologia, żelazo, ferrytyna, tarczyca. To badania tanie
i szybkie.

Miesiąc 3. Dopiero teraz da się ocenić, czy zmiany działają, bo tyle mniej więcej zajmuje
odrośnięcie paznokcia na tyle, żeby zobaczyć różnicę przy wolnym brzegu.

Umów się na wizytę

Jeśli nie wiesz, czy przy Twoich paznokciach lepszy będzie manicure japoński, czy wzmocnienie
żelem, powiedz o tym przy rezerwacji. Ocenimy stan płytki na miejscu, zanim cokolwiek zrobimy.
Dobra Studio, ul. Daleka 3 w Białymstoku.

Zarezerwuj termin online lub zadzwoń: +48 536 720 002.

Najczęstsze pytania

Dlaczego paznokcie rozwarstwiają się przy końcach?

To najczęściej skutek naprzemiennego namakania i wysychania płytki. Woda wnika między warstwy
keratyny i je rozpycha, a przy wysychaniu struktura się kurczy. Po wielu takich cyklach połączenia
puszczają i blaszki odchodzą. Najskuteczniejsza odpowiedź to rękawiczki i regularne natłuszczanie.

Czy biotyna pomaga na łamliwe paznokcie?

Dowody są słabe, szczególnie u osób bez niedoboru. Warto też wiedzieć, że biotyna w suplementach
potrafi zaburzać wyniki badań laboratoryjnych, w tym badań tarczycy. Jeśli ją przyjmujesz,
powiedz o tym przed badaniami krwi.

Czy hybryda niszczy i tak już słabe paznokcie?

Sam lakier nie. Płytkę niszczy zbyt agresywne przygotowanie przed nałożeniem i nieprawidłowe
zdejmowanie, najczęściej w domu. Przy bardzo cienkiej płytce warto jednak rozważyć wzmocnienie
żelem zamiast samej hybrydy, bo ono realnie chroni przed nadłamywaniem.

Po jakim czasie zobaczę poprawę?

Paznokieć u dłoni odrasta w całości przez wiele miesięcy, więc realny horyzont to kwartał.
Wcześniej widać co najwyżej, że przestały się łamać nowe fragmenty, a nie że płytka jest zdrowsza.

Czy przerwa od stylizacji pomoże?

Tylko wtedy, gdy płytka została realnie uszkodzona i musi odrosnąć. Przy poprawnie wykonanej
i zdjętej stylizacji paznokieć nie potrzebuje odpoczynku, bo jest martwą keratyną i nie regeneruje
się „na powietrzu”. Więcej o tym micie piszemy w osobnym wpisie.

Kiedy iść z tym do lekarza, a nie do gabinetu?

Gdy łamliwość pojawiła się nagle, dotyczy wszystkich paznokci naraz, zmienia się kolor lub kształt
płytki, albo towarzyszą jej inne objawy, na przykład wypadanie włosów czy przewlekłe zmęczenie.
Wtedy zamiast serii zabiegów warto zrobić badania krwi.

Czy manicure japoński wystarczy, czy potrzebny żel?

Zależy od przyczyny. Przy przesuszeniu i rozwarstwianiu japoński ma sens. Przy paznokciach,
które łamią się od obciążenia, zanim urosną, skuteczniejsze jest wzmocnienie żelem. Przy obu
naraz zaczynamy od żelu, żeby dać płytce spokój, a japoński robimy później.

Źródła

O autorce

Angelika Gierasimiuk, mgr kosmetologii, właścicielka gabinetu Dobra Studio
w Białymstoku.